Kleine verhalen uit een grote wereld

Op de website van deze krant zag ik dat het schitterend lenteweer was in België. Hoera. Daar zal iedereen wel van genoten hebben. Ik was de voorbije maanden in België en al na één dag grijsheid had ik er al genoeg van. Maar het veranderde niet. De grijsheid hield aan. Terug in Zuid-Afrika was het genieten van de zon, het licht. Het is hier zomer, al loopt die naar zijn eind. In dit deel van Zuid-Afrika regent het voornamelijk tijdens de zomermaanden. Dat gebeurt tijdens zware onweerstormen. De regen valt dan met bakken uit de lucht. Als het al regent. In Gauteng en Mpumalanga was er de laatste tijd zoveel regen dat er heel wat overstromingen waren. Hier in de Free State blijft het eerder droog. Veel gerommel, maar weinig regen. Vandaag was het weer zover. De wolken pakten samen in wat een mooie regenbui beloofde te worden. Maar meer dan vijf druppels vielen er uiteindelijk niet uit. Ik was op weg met de fiets. We zouden met een paar mensen in een park picknicken. Na een stevi...

Het is een term die je vaak hoort als je in Zuid-Afrika bent. Het verwijst naar het Zuid-Afrika na apartheid, na de eerste democratische verkiezingen in 1994. We zijn bijna 20 jaar verder en dat het niet (altijd) van een leien dakje gaat, is erg duidelijk. Maar onlangs kon ik echt het nieuwe Zuid-Afrika ervaren. Een werkplek waar blank, zwart, kleurling en Indiër duidelijk samenwerken. Voor mij is het nog steeds een beetje schokkend om mensen in deze categorieën in te delen. Het gebruik stamt uit de apartheidstijd. Ook nu nog worden mensen ingedeeld op basis van deze vier groepen. Ik heb zelf ook al formulieren ingevuld waar naar mijn ras werd gevraagd. Men zegt dat de data nodig zijn om statistieken bij te kunnen houden, om quota te halen, etc. Ik was een paar weken geleden een tijd in het ziekenhuis. Op de dienst intensieve zorgen werken mensen van alle kleuren. En het was duidelijk dat er werd samengewerkt. ’s Ochtends en ’s avonds wisselde de ploeg en de hoofdver...

Zuid-Afrika wordt geplaagd door stakingen. Het mijnwerkersdrama vorig jaar in Marekana is een vers trauma in de Zuid-Afrikaanse geschiedenis. Maar er is nog geen rust in de sector. En de voorbije maanden staakten ook de metaalarbeiders, de autosector lag plat en nog andere mijnwerkers sloten zich aan. Allemaal vragen ze “double digit increases” oftewel, loonsverhogingen van meer dan 10 %. Petrol joggies Onlangs gingen de “petrol joggies” ook aan het staken. Petrol joggies zijn de mensen die je tank volgooien als je aan een benzinepomp staat. Dat doe je hier niet zelf. Ik kan me niet herinneren wanneer ik laatst een auto zelf heb volgetankt. Hun staking legde op bepaalde plaatsen het verkeer stil. Mensen zaten zonder brandstof. Petrol joggies verdienen R17 per uur, Dat is op dit moment iets meer dan een euro. Schokkend. Ze verhogen hun loon door fooien van klanten te krijgen. Maar het blijft een pover inkomen voor een job die wel niet hooggeschoold is, maar toch ar...

Zuid-Afrika is een land van tegenstellingen, wordt vaak gezegd. Dat is de laaste dagen wel heel letterlijk te nemen. Vanmiddag werd het mooi samengevat in het verkeersbericht: in Western Cape wegen afgesloten wegens modderstromen en overstromingen; in Mpumalanga wegen afgesloten wegens brand en rook. Water De West-Kaap wordt geteisterd door striemende regen en lage temperaturen. Op de bergtoppen valt sneeuw. Zelfs Tafelberg kreeg een wit laagje vandaag. De regen veroorzaakte al heel wat overstromingen. De waterbekkens waarin water wordt verzameld voor drinkwater en irrigatie, zijn vol en stromen over. Sommige vormen nu een reëel gevaar voor de mensen die stroomafwaarts wonen. Het zwaarst getroffen zijn de tienduizenden mensen die in informele nederzettingen, krottenwijken, wonen. Die liggen op de meest kwetsbare plaatsen. De regen en wind heeft er vrij spel; overstromingswater stroomt dwars door de golfplaten huisjes. Vuur In het oosten van het land woeden dan weer vr...

Sinds maandagavond ben ik terug thuis, in Zuid-Afrika, na een heerlijke vakantie in Europa, waarvan het grootste deel thuis in België. Vanuit het vliegtuig zie ik het droge high veld. Na al het fluorescerende groen in België, lijkt het geel en bruin desolaat. Het slot van de voordeur open ik door de verkeerde kant op te draaien. Ik heb plots weer mijn winterkleren nodig. En ’s avonds vul ik vlug een kruik en zoek ik mijn fleecedekentje om de koude in huis te weerstaan. Ik stap weer elke ochtend in de auto om naar het werk te rijden. De fiets, trein en bus, in België mijn belangrijkste vervoermiddels, zijn nu geen optie meer. Ik word weer begroet en ik groet weer iedereen op mijn pad. “Hoe gaat het?” is een vast onderdeel van die begroeting. Ik word in het Afrikaans aangesproken, gewoon omdat ik blank ben. Het is donker om 17:45. Na die tijd kan ik niet meer te voet op pad. Ook joggen moet ik uitstellen tot in het weekend. Winkelen doe ik weer in een shopping mal...

In het zuidelijke halfrond is het winter. Gek genoeg denken veel landgenoten dat het in Afrika nooit koud wordt. Niets is minder waar. Hier in de Free State brengt de winter staalblauwe hemels, een stralende zon, en overdag 14 tot 20 graden, tenzij er een actief koudefront overkomt met bewolking en soms zelfs met regen of sneeuw en veel lagere temperaturen. Maar ’s nachts zakt de temperatuur tot onder nul. Ik denk dat ik het in Zuid-Afrika al veel kouder heb gehad dan in België. Dat komt omdat het binnen zo koud is. Jas en muts Mijn eerste ervaring met Zuid-Afrikanen was in 2001, in België. Ik bezocht met hen verschillende Vlaamse scholen. Het was in november en wat me onmiddellijk opviel was dat ze nergens hun jassen uitdeden. Binnen of buiten, de jas bleef aan, hun muts en hoed meestal ook. Gek vond ik dat. Ik begreep het pas echt toen ik hier kwam wonen. In België trekken wij onze jas uit als we een gebouw of huis binnengaan. Dat niet doen betekent zoveel als zeggen “i...

Het is half tien ’s avonds en ik spring aan mijn tuinhek van mijn fiets. Ik was bij vrienden uitgenodigd op een braai (barbecue). Het was een leuke avond. Er werd natuurlijk rugby gekeken en de Cheetahs, het rugbyteam van de Vrijstaat, wonnen alweer. Feest! Mijn vrienden wonen in dezelfde straat als ik en dus durf ik het aan om ’s avonds in het donker terug naar huis te fietsen. Voor- en achterlicht, helm en reflectoren en een reflecterend hesje zorgen voor mijn zichtbaarheid. Doordat hun huis maar 900m van het mijne is en hogerop ligt, ben ik in een paar minuten thuis. Ik spring dus van mijn fiets, nog lichtjes hijgend en nagenietend van dit korte tochtje ‘vrijheid’ in een land waar veiligeheid zo een probleem is. “Het is laat. Waarom fiets je nu nog?” vraagt Thato, het meisje dat naast me woont. Ze staat met een paar vrienden buiten haar hek, naast het mijne. Ze bekijkt mijn uitusting en kijkt me onbegrijpend aan. Een fiets in Zuid-Afrika is alleen voor arme mensen een transp...