Kleine verhalen uit een grote wereld

Zuid-Afrika is een land van tegenstellingen, wordt vaak gezegd. Dat is de laaste dagen wel heel letterlijk te nemen. Vanmiddag werd het mooi samengevat in het verkeersbericht: in Western Cape wegen afgesloten wegens modderstromen en overstromingen; in Mpumalanga wegen afgesloten wegens brand en rook. Water De West-Kaap wordt geteisterd door striemende regen en lage temperaturen. Op de bergtoppen valt sneeuw. Zelfs Tafelberg kreeg een wit laagje vandaag. De regen veroorzaakte al heel wat overstromingen. De waterbekkens waarin water wordt verzameld voor drinkwater en irrigatie, zijn vol en stromen over. Sommige vormen nu een reëel gevaar voor de mensen die stroomafwaarts wonen. Het zwaarst getroffen zijn de tienduizenden mensen die in informele nederzettingen, krottenwijken, wonen. Die liggen op de meest kwetsbare plaatsen. De regen en wind heeft er vrij spel; overstromingswater stroomt dwars door de golfplaten huisjes. Vuur In het oosten van het land woeden dan weer vr...

Sinds maandagavond ben ik terug thuis, in Zuid-Afrika, na een heerlijke vakantie in Europa, waarvan het grootste deel thuis in België. Vanuit het vliegtuig zie ik het droge high veld. Na al het fluorescerende groen in België, lijkt het geel en bruin desolaat. Het slot van de voordeur open ik door de verkeerde kant op te draaien. Ik heb plots weer mijn winterkleren nodig. En ’s avonds vul ik vlug een kruik en zoek ik mijn fleecedekentje om de koude in huis te weerstaan. Ik stap weer elke ochtend in de auto om naar het werk te rijden. De fiets, trein en bus, in België mijn belangrijkste vervoermiddels, zijn nu geen optie meer. Ik word weer begroet en ik groet weer iedereen op mijn pad. “Hoe gaat het?” is een vast onderdeel van die begroeting. Ik word in het Afrikaans aangesproken, gewoon omdat ik blank ben. Het is donker om 17:45. Na die tijd kan ik niet meer te voet op pad. Ook joggen moet ik uitstellen tot in het weekend. Winkelen doe ik weer in een shopping mal...

In het zuidelijke halfrond is het winter. Gek genoeg denken veel landgenoten dat het in Afrika nooit koud wordt. Niets is minder waar. Hier in de Free State brengt de winter staalblauwe hemels, een stralende zon, en overdag 14 tot 20 graden, tenzij er een actief koudefront overkomt met bewolking en soms zelfs met regen of sneeuw en veel lagere temperaturen. Maar ’s nachts zakt de temperatuur tot onder nul. Ik denk dat ik het in Zuid-Afrika al veel kouder heb gehad dan in België. Dat komt omdat het binnen zo koud is. Jas en muts Mijn eerste ervaring met Zuid-Afrikanen was in 2001, in België. Ik bezocht met hen verschillende Vlaamse scholen. Het was in november en wat me onmiddellijk opviel was dat ze nergens hun jassen uitdeden. Binnen of buiten, de jas bleef aan, hun muts en hoed meestal ook. Gek vond ik dat. Ik begreep het pas echt toen ik hier kwam wonen. In België trekken wij onze jas uit als we een gebouw of huis binnengaan. Dat niet doen betekent zoveel als zeggen “i...

Het is half tien ’s avonds en ik spring aan mijn tuinhek van mijn fiets. Ik was bij vrienden uitgenodigd op een braai (barbecue). Het was een leuke avond. Er werd natuurlijk rugby gekeken en de Cheetahs, het rugbyteam van de Vrijstaat, wonnen alweer. Feest! Mijn vrienden wonen in dezelfde straat als ik en dus durf ik het aan om ’s avonds in het donker terug naar huis te fietsen. Voor- en achterlicht, helm en reflectoren en een reflecterend hesje zorgen voor mijn zichtbaarheid. Doordat hun huis maar 900m van het mijne is en hogerop ligt, ben ik in een paar minuten thuis. Ik spring dus van mijn fiets, nog lichtjes hijgend en nagenietend van dit korte tochtje ‘vrijheid’ in een land waar veiligeheid zo een probleem is. “Het is laat. Waarom fiets je nu nog?” vraagt Thato, het meisje dat naast me woont. Ze staat met een paar vrienden buiten haar hek, naast het mijne. Ze bekijkt mijn uitusting en kijkt me onbegrijpend aan. Een fiets in Zuid-Afrika is alleen voor arme mensen een transp...

Sinds augustus2012 zing ik in een koor. Cantando@Bloem is geen kerkkoor, maar veel optredens zijn van religieuze aard. Dit weekend waren we in Lady Grey. Dat is een klein dorpje in het noorden van de Oost Kaap, in de Maluti bergen, net ten zuiden van Lesotho. Het is iets meer dan 3 uur rijden van Bloemfontein. Al 12 jaar vindt hier tijdens het paasweekend een groots spektakel plaats: het Lady Grey Passiespel. Vrijdag vertrokken we in alle vroegte om om 10u bij de laatste repetitie aanwezig te zijn. De buschauffeur deed het gelukkig rustig aan, want het paasweekend heeft niet zo een beste reputatie in het al dodelijke verkeer in Zuid-Afrika. Onderweg zien we de restanten van een auto die over de kop ging. Na de laatste repetitie begint vrijdag om 14u de eerste vertoning. Bijbelse taferelen van het Oude en Nieuwe testament worden in beeld gebracht. Er is drama, maar ook dans, ballet, beeld en belichting en heel veel zang. Er is klassieke muziek en dans en meer modern. De cast...

Het is warm in de kapel van Sint Michaels School waar ons koor repeteert. Er hangt een opgewonden sfeertje. De eerste repetitie van het nieuwe jaar, spanning over het optreden in maart, maar ook gewoon het plezier van samen zingen. We zijn net klaar met het zingen van een lied uit Händels Messiah als onze dirigent vertelt dat de opa van een van zijn muziekleerlingen vorige nacht is vermoord. De sfeer verandert momentaan. Twee mannen braken bij het oudere koppel in, staken de man met een keukenmes verschillende keren en bonden de vrouw vast. Ze gingen er met een oude wagen, juwelen en bankkaarten vandoor nadat ze ook de vrouw met het mes ernstig hadden verwond. Zij overleefde het. De grootvader niet. De daders zijn allebei binnen een paar uur na de misdaad gevat, met de buit. Thuis zoek ik op internet naar meer info en vind een artikel in het Volksblad, een lokale krant. De mensen woonden in een gewoon townhouse (te vergelijken met een rijhuis in België) in Heuwelsig, een ...

Manguang is de naam van een fusiegemeente die Bloemfontein, Botshabelo en Thaba’Nchu omvat. Maar sinds het begin van 2012 verwijst Mangaung in het politieke leven van Zuid-Afrika naar iets anders. Hier wordt de komende week het langverwachte ANC-congres gehouden en tijdens dit congres wordt de presidentskandidaat voor de volgende verkiezingen gekozen. Er staat dus veel op het spel. Huidig president Zuma is kandidaat, dat staat vast. De partij heeft echter nog steeds niet bekend gemaakt wie ze nominerenvan de top 6 op hun lijst van kandidaten. Tijdens de voorbije weken werden in alle lokale ANC-afdelingen meetings gehouden om de kandidaten te nomineren. Dat ging gepaard met de nodige controverse. Zo werden op sommige plaatsen, waar Zuma niet als kandidaat werd gekozen, extra meetings georganiseerd of extra ANC leden opgetrommeld. Zes provincies willen dat de huidige president aanblijft. Drie andere provincies opteerden voor Kgalema Motlanthe, de huidige vice-president. De ...