Kleine verhalen uit een grote wereld

Het is half tien ’s avonds en ik spring aan mijn tuinhek van mijn fiets. Ik was bij vrienden uitgenodigd op een braai (barbecue). Het was een leuke avond. Er werd natuurlijk rugby gekeken en de Cheetahs, het rugbyteam van de Vrijstaat, wonnen alweer. Feest! Mijn vrienden wonen in dezelfde straat als ik en dus durf ik het aan om ’s avonds in het donker terug naar huis te fietsen. Voor- en achterlicht, helm en reflectoren en een reflecterend hesje zorgen voor mijn zichtbaarheid. Doordat hun huis maar 900m van het mijne is en hogerop ligt, ben ik in een paar minuten thuis. Ik spring dus van mijn fiets, nog lichtjes hijgend en nagenietend van dit korte tochtje ‘vrijheid’ in een land waar veiligeheid zo een probleem is. “Het is laat. Waarom fiets je nu nog?” vraagt Thato, het meisje dat naast me woont. Ze staat met een paar vrienden buiten haar hek, naast het mijne. Ze bekijkt mijn uitusting en kijkt me onbegrijpend aan. Een fiets in Zuid-Afrika is alleen voor arme mensen een transp...

Sinds augustus2012 zing ik in een koor. Cantando@Bloem is geen kerkkoor, maar veel optredens zijn van religieuze aard. Dit weekend waren we in Lady Grey. Dat is een klein dorpje in het noorden van de Oost Kaap, in de Maluti bergen, net ten zuiden van Lesotho. Het is iets meer dan 3 uur rijden van Bloemfontein. Al 12 jaar vindt hier tijdens het paasweekend een groots spektakel plaats: het Lady Grey Passiespel. Vrijdag vertrokken we in alle vroegte om om 10u bij de laatste repetitie aanwezig te zijn. De buschauffeur deed het gelukkig rustig aan, want het paasweekend heeft niet zo een beste reputatie in het al dodelijke verkeer in Zuid-Afrika. Onderweg zien we de restanten van een auto die over de kop ging. Na de laatste repetitie begint vrijdag om 14u de eerste vertoning. Bijbelse taferelen van het Oude en Nieuwe testament worden in beeld gebracht. Er is drama, maar ook dans, ballet, beeld en belichting en heel veel zang. Er is klassieke muziek en dans en meer modern. De cast...

Het is warm in de kapel van Sint Michaels School waar ons koor repeteert. Er hangt een opgewonden sfeertje. De eerste repetitie van het nieuwe jaar, spanning over het optreden in maart, maar ook gewoon het plezier van samen zingen. We zijn net klaar met het zingen van een lied uit Händels Messiah als onze dirigent vertelt dat de opa van een van zijn muziekleerlingen vorige nacht is vermoord. De sfeer verandert momentaan. Twee mannen braken bij het oudere koppel in, staken de man met een keukenmes verschillende keren en bonden de vrouw vast. Ze gingen er met een oude wagen, juwelen en bankkaarten vandoor nadat ze ook de vrouw met het mes ernstig hadden verwond. Zij overleefde het. De grootvader niet. De daders zijn allebei binnen een paar uur na de misdaad gevat, met de buit. Thuis zoek ik op internet naar meer info en vind een artikel in het Volksblad, een lokale krant. De mensen woonden in een gewoon townhouse (te vergelijken met een rijhuis in België) in Heuwelsig, een ...

Manguang is de naam van een fusiegemeente die Bloemfontein, Botshabelo en Thaba’Nchu omvat. Maar sinds het begin van 2012 verwijst Mangaung in het politieke leven van Zuid-Afrika naar iets anders. Hier wordt de komende week het langverwachte ANC-congres gehouden en tijdens dit congres wordt de presidentskandidaat voor de volgende verkiezingen gekozen. Er staat dus veel op het spel. Huidig president Zuma is kandidaat, dat staat vast. De partij heeft echter nog steeds niet bekend gemaakt wie ze nominerenvan de top 6 op hun lijst van kandidaten. Tijdens de voorbije weken werden in alle lokale ANC-afdelingen meetings gehouden om de kandidaten te nomineren. Dat ging gepaard met de nodige controverse. Zo werden op sommige plaatsen, waar Zuma niet als kandidaat werd gekozen, extra meetings georganiseerd of extra ANC leden opgetrommeld. Zes provincies willen dat de huidige president aanblijft. Drie andere provincies opteerden voor Kgalema Motlanthe, de huidige vice-president. De ...

Ik leerde Riaan Cruywagen kennen in november 2001. Ik was toen pas een paar weken in Zuid-Afrika. Hij keek van het scherm ernstig de huiskamer van mijn vrienden in terwijl hij het nieuws in Afrikaans voorlas. “Wat lijkt die man ouderwets (vooral zijn kapsel dan)”, dacht ik. Via een paar voorzichtige vragen -nieuw land, nieuwe cultuur, nieuwe gewoonten- kwam ik te weten dat Riaan Cruywagen al sinds 26 november 1975 het nieuws leest op de Suid Afrikaanse Uitsend Kooperasie (SAUK/SABC). Het waren de beginjaren van de televisie in dit land. Het televisienieuws begon met een proefproject in 1975, en met nationale uitzendingen vanaf 1976. Eigenlijk was Zuid-Afrika erg laat met TV. Niet omdat dit land het technologisch niet aankon. Wel omdat het beleid toen alles probeerde te doen om de wereld buiten te houden en Afrikaans als taal en cultuur te beschermen. “ Dis die stem van die duiwel ”, werd vanop de kansel gepreekt, “die communisme en immoraliteit predikt.” Eerste minister Hendrik...

Ik heb een afspraak met meneer Mahala (*), de tweede in rang van een grote onderwijsvakbond. Ik parkeer mijn auto een paar straten verderop. Het kantoor zit in Charlotte Maxeke Street, downtown Bloemfontein. Het is er druk en vol. Charlotte Mexeke Street is onvindbaar op Google Maps en GPS. Want het is het resultaat van de laatste naamveranderingsronde van het ANC stadsbestuur. Ik ben niet zeker wat er fout was met het vroegere Maitland Street, maar Charlotte Maxeke leefde begin vorige eeuw en was een vroege militant tegen pasjeswetten. Het is zonnig en koel. Het onweer van de vorige nacht waste het stof en de hitte weg. Het voetpad zit vol straatventers die snoepgoed en rommel verkopen. Het kantoor van de vakbond zit boven een stoffenwinkel, uitgebaat door een Indiër. Meneer Mahala is er niet. Hij moest plots naar een andere vergadering en vergat me waarschijnlijk, zegt de secretaresse. Maar gelukkig maakt de grote baas even tijd vrij. Het is een constructief gesprek. Een go...

Vorige week was ik op vraag van mijn collega’s van VVOB Zimbabwe in Harare om een workshop te geven. Ik vloog van Bloemontein naar Johannesburg en vandaar naar Harare, Zimbabwe. Ik zat helemaal achter in het vliegtuig, dus kom ik ook als een van de laatsten aan in de luchthaven. Boven de loketten van de paspoortcontrole hangen bordjes waarop staat: “Visitors”, “payment visa”, “Residents”, “SADC”. Onder elk Engelstalig woord staat hetzelfde in Chinese karakters. Of tenminste, dat is wat ik vermoed, want mijn kennis van Mandarijn is onbestaand. Engels, Shona en Ndebele zijn hier de officiële talen, maar daar is in de luchthaven niets van te merken. Noodgedwongen sluit ik me aan bij de rij die het langste is: ik moet een visum aankopen. Gelukkig heb ik een boek bij me, want het duurt heel lang. Zo lang dat ik kan zien dat een beambte alle Chinezen uit de rij plukt en naar een andere loket loodst, waar ze veel sneller geholpen worden. Lang genoeg om een praatje te maken met versc...