Kleine verhalen uit een grote wereld

De staking van de Belgische luchtverkeersleiders kon maar op weinig begrip rekenen. Toch zijn stakingen in België klein bier in vergelijking met acties van vakbonden hier in Zuid-Afrika. Vaak loopt het hier uit op gewelddadige confrontaties. Dat maakten wij vorige week zelf ook mee. De grootste onderwijsvakbond SADTU (South African Democratic Teachers Union), die gelieerd is aan de regeringspartij ANC, riepen eind maart hun leden op tot actie. De reden voor ontevredenheid is het feit dat de MEC Onderwijs (provinciale minister), een lid van de regerende ANC, te weinig respect zou hebben getoond voor SADTU en hen te weinig zou betrokken hebben in beslissingen. De leden, leraren, werd gevraagd zich strikt aan het minimum aantal uren werk te houden: 7 u werken per dag en geen minuut meer. Er werd hen ook gevraagd geen activiteiten van het Departement Onderwijs bij te wonen of geen informatie op hun vraag door te geven. Wij stelden een paar van onze trainingen voor onderwijzers en sc...

Of het om te lachen was of om te huilen, hing af van aan wie je het vroeg. Maar gisteren werd hier alweer geschiedenis geschreven. Nkandla Op 9 april 2009 werd Jacob Zuma de president van Zuid-Afrika. Dat is hij op dit moment nog. Een goeie maand na zijn aanstelling begonnen er verbouwingen aan zijn privewoning in Nkandla. Nkandla is een klein gehucht in KwaZulu Natal. De verbouwingen werden betaald door het Minsterie van Openbare Werken, omdat ze noodzakelijk waren in het kader van het beveiligen van de president. Hiervoor mag R100.000 gebruikt worden. Meerkosten moeten door de eigenaar gedragen worden. Er werd uiteindelijk meer dan R246 millioen (€14.5 miljoen) gespendeerd. De “firepool” (een waterbekken te gebruiken bij het blussen in geval van brand) leek verdacht veel op een echt zwembad. Er was een kippenren, een amfitheater, een ziekenhuis, bezoekerscentrum, een landingsplek voor een helikopter, een parkeerplaats, … Comfortabel veilig Onnodig te zeggen dat dit al sn...

Het is vijf uur. Buiten begint het licht te worden. Maar ik kan de slaap niet meer vatten. Niet na wat er is gebeurd. De politie is een uurtje geleden vertrokken. Na jaren in Zuid-Afrika kwam de angst vannacht voor het eerst erg dichtbij. Geluid in de nacht Ik kijk even hoe laat het is, lichtjes verontwaardigd dat buren al zo vroeg aan het werk zouden gaan op een zaterdagochtend. Het is immers nog donker. 2:08 geven de rode cijfers aan. Het geluid wordt duidelijker en ook mijn besef dat dit wel erg dichtbij is. In mijn badkamer, die met een tussendeur –die altijd openstaat- verbonden is met mijn slaapkamer. Help. Ik besluit om me slapende te houden en me alleen met een kreun in mijn bed om te draaien. Voorzichtig gluur ik onder mijn oogleden uit. Iemand sluipt aan de andere kant van mijn bed in de richting van de deur naar de trap. Een kaal hoofd is net zichtbaar. Gefriemel aan de deur, die per uitzondering toe is om het geluid van de draaiende wasmachine beneden te dempen....

Elke ochtend kijken we hoopvol naar de hemel. De schitterende zon in een staalblauwe lucht is telkens een teleurstelling. Dat ik als Belg ooit zo naar regen zou uitkijken, had ik niet gedacht. Het binnenland van Zuid-Afrika kreeg de laatste jaren systematisch te weinig neerslag, waardoor de landbouw serieus onder druk kwam te staan. Oogsten zijn al een paar jaar kleiner dan verwacht. Zeker landbouwers die nog maar een paar jaar bezig zijn (zij die land toegewezen kregen in het kader van de landhervorming), hebben te weinig reserves om de eindjes aan elkaar te knopen. Maar het ergste moet wellicht nog komen. Het is zomer nu en dat betekent onweer en regen. Maar de buien lijken zo kort, soms niet meer dan een paar druppels. Als het al regent. Droge onweders zijn een nieuwe ervaring: wind, donder en bliksem, maar zonder een druppel. In de plaats krijgen we gigantische zandstormen. Op 11 november kwam er nog zo een muur van zand, hier stofstorm genoemd, over ons heen gerold. Laa...

Vandaag spelen de Springbokken de halve finale van de wereldbeker Rugby tegen Nieuw Zeeland. De Springbokken zijn het nationale rugbyteam van Zuid-Afrika. Vandaag zie je overal mensen met een spingbokshirt. De Springbokken hebben na hun verlies tegen Japan een foutloos parcours afgelegd in deze wereldbeker. De verwachtingen zijn hoog gespannen. Maar Nieuw Zeeland is natuurlijk Nieuw Zeeland, een meer dan geduchte tegenstander. Even voor vijf ga ik joggen. Een aantal mensen haasten zich nog naar vrienden waar de match gezamenlijk zal bekeken worden. Er wordt tot twee keer toe uit een auto naar me geschreeuwd dat ik niet moet joggen, maar naar de match moet gaan kijken. En dan zijn de straten totaal uitgestorven. Wat later zitten we met vrienden in de tuin. Met een glas ijskoude wijn en kipbrochetjes op de braaier (barbecue). Dankzij de open ramen van de buren en hun enthusiasme en geschreeuwde commentaren, kunnen we de match volgen. Het is spannend, maar de Bokken houden stand...

Water is een kostbaar goed hier in het droge binnenland van Zuid-Afrika. Behalve een verdwaald buitje in de winter, regent het eigenlijk alleen in de zomer. En dan meestal via zware onweersbuien. Niet het gestage, monotone regenen dat we in België zo goed kennen. Rond Bloemfontein liggen er verschillen grote vergaarbekkens. Daarin wordt regen opgevangen. Het wordt gezuiverd en naar Bloemfontein gepompt. Dat is het water dat uit de kraan komt. Er is hier geen grote rivier waarvan het water gebruikt wordt. Bloemfontein is erg afhankelijk van een goede zomerregenval. Maar vorige zomer regende het niet zo veel. De watervoorraden zijn dus heel klein en de situatie begint nu onhoudbaar te worden. Een paar weken geleden gaf het nationale Departement van Water de gemeente Bloemfontein de opdracht om 15% minder water te verbruiken. Om dat te halen stellen ze “drastische” maatregelen in, schreef de pers. Grasperken mogen niet meer natgespoten worden, zwembaden niet leeggemaakt of gev...

Een lang weekend na een heel drukke periode op het werk. Tijd om alles een beetje trager te doen. Ideaal om een klein dorpje in de zuidelijke Vrijstaat te verkennen: Philippolis. Op de website van het stadje las ik “’n Dorp wat diep in jou siel inkruip. Dis waar bure nog vriende is. Waar die gemeenskap na mekaar omsien. ’n Plek waar jy weer jou eie hartklop kan hoor, maar ook die hartklop van eeue gelede…” Wanneer we er direct na de middag aankomen, is de zaterdagnamiddaglethargie al over het dorp neergedaald. Gelukkig kunnen we in Ko-Ma-In (huisnyverheid) nog een hapje eten. Nadat wij afgerekend hebben, gaan de deuren op slot. We verkennen het dorp, genietend van de warmte van de zon na de koude ochtend. De website spreekt over een culturele route langs een aantal historische gebouwen. We zien ze allemaal, maar we kunnen niets bezoeken. Dit dorp slaapt. Philippolis werd gesticht in 1823 door de London Missionary Society, zendelingen die vooral werkten met de lokale bevolki...